<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="U205n1368"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Southern Hongwu Edition of the Canon, Electronic version, No. 1368 大乘百法明门论疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">洪武南藏数位版, No. 1368 大乘百法明门论疏</title> <author>唐 義忠述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">U</idno>.<idno type="vol">205</idno>.<idno type="no">1368</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-12-21 20:09:01 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Southern Hongwu Edition of the Canon</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">洪武南藏</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">大乘百法明门论疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【洪武】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00437"> <charName>CBETA CHARACTER CB00437</charName> <mapping cb:dec="983477" type="PUA">U+F01B5</mapping> <mapping type="unicode">U+28D57</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@卦]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00562"> <charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName> <mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping> <mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00985"> <charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName> <mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping> <mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(夫*夫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01008"> <charName>CBETA CHARACTER CB01008</charName> <mapping cb:dec="984048" type="PUA">U+F03F0</mapping> <mapping type="unicode">U+2BA3B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>段</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(暇-日)-(己-(乳-孚))+几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01956"> <charName>CBETA CHARACTER CB01956</charName> <mapping cb:dec="984996" type="PUA">U+F07A4</mapping> <mapping type="unicode">U+22A41</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[户@句]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02167"> <charName>CBETA CHARACTER CB02167</charName> <mapping cb:dec="985207" type="PUA">U+F0877</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>损</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[损-口+ㄙ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04645"> <charName>CBETA CHARACTER CB04645</charName> <mapping cb:dec="987685" type="PUA">U+F1225</mapping> <mapping type="unicode">U+21C48</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[尸@句]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07330"> <charName>CBETA CHARACTER CB07330</charName> <mapping cb:dec="990370" type="PUA">U+F1CA2</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+382F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[耜-耒]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07955"> <charName>CBETA CHARACTER CB07955</charName> <mapping cb:dec="990995" type="PUA">U+F1F13</mapping> <mapping type="unicode">U+22CBB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>撮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[按-女+取]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08073"> <charName>CBETA CHARACTER CB08073</charName> <mapping cb:dec="991113" type="PUA">U+F1F89</mapping> <mapping type="unicode">U+23140</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>旨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/日]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08764"> <charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName> <mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping> <mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08888"> <charName>CBETA CHARACTER CB08888</charName> <mapping cb:dec="991928" type="PUA">U+F22B8</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>挺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[挺-壬+手]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08891"> <charName>CBETA CHARACTER CB08891</charName> <mapping cb:dec="991931" type="PUA">U+F22BB</mapping> <mapping type="unicode">U+22663</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[栗-木+心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08974"> <charName>CBETA CHARACTER CB08974</charName> <mapping cb:dec="992014" type="PUA">U+F230E</mapping> <mapping type="unicode">U+22649</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恼-囟+山]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09529"> <charName>CBETA CHARACTER CB09529</charName> <mapping cb:dec="992569" type="PUA">U+F2539</mapping> <mapping type="unicode">U+317BD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>憍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[憍-(夭/口)+右]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12017"> <charName>CBETA CHARACTER CB12017</charName> <mapping cb:dec="995057" type="PUA">U+F2EF1</mapping> <mapping type="unicode">U+4844</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>轨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[车*几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15119"> <charName>CBETA CHARACTER CB15119</charName> <mapping cb:dec="998159" type="PUA">U+F3B0F</mapping> <mapping type="unicode">U+3E45</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>总</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牛*(匆/心)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15891"> <charName>CBETA CHARACTER CB15891</charName> <mapping cb:dec="998931" type="PUA">U+F3E13</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2D077</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[冗-几+具]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2010-07-21T09:37:02"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0231b" n="0231b"/> <lb ed="U" n="0231b01"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><head>大乘百法明门论<g ref="#CB00562">疏</g>序 法八二</head> <lb ed="U" n="0231b02"/><byline cb:type="author">西京<name role="" type="person">大慈恩寺</name>沙门 窥基 序</byline> <lb ed="U" n="0231b03"/><p xml:id="pU205p0231b0301">粤唯。至理杳<g ref="#CB15891">冥</g>。湛玄枢而含妙躅。权方孕道。凝觉 <lb ed="U" n="0231b04"/>智以闢昏衢。叆慈雲而诱大千。霏法雨而津百亿。 <lb ed="U" n="0231b05"/>然以怀生莫感。歼我法雄。于是。息唱金河。韬光鹤 <lb ed="U" n="0231b06"/>树。<persName>佛</persName>圆寂後。百岁<anchor xml:id="nkr_note_add_0231b0601" n="0231b0601"/><anchor xml:id="beg0231b0601" n="0231b0601"/>已<anchor xml:id="end0231b0601"/>前。异人<g ref="#CB08888">挺</g>生。群圣间出。淳源 <lb ed="U" n="0231b07"/>尙挹。真<g ref="#CB12017">轨</g>犹同。虽众圣住持。协如在之化。自後。法 <lb ed="U" n="0231b08"/>乖一味。水乳两和。譬拆黄金。犹分白叠。邪途乱辙。 <lb ed="U" n="0231b09"/>正法陵夷。色心假实异其宗。有无之说亏其实。爰 <lb ed="U" n="0231b10"/>有大士。厥号天亲。嗣至圣之玄风。绍法王之令<g ref="#CB12017">轨</g>。 <lb ed="U" n="0231b11"/>鬱造斯论。五法合成。启有空之两门。闢二边之异 <lb ed="U" n="0231b12"/>执。文邃理博。难可详焉。首称。大乘百法明门论者。 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0232a" n="0232a"/> <lb ed="U" n="0232a01"/><g ref="#CB15119">总</g>宏纲之极唱。旌一部之通名。复云本事分中。略 <lb ed="U" n="0232a02"/>录名数者。纂義类之鸿猷。简一分之别目。大。用遮 <lb ed="U" n="0232a03"/>诠立号。乘。以运载得名。百法。以体用双陈。明门。以 <lb ed="U" n="0232a04"/>能所兼擧。循环研核。究畅真宗。磨怛理迦。目之为 <lb ed="U" n="0232a05"/>论。本事分者。即瑜伽本事分也。良<g ref="#CB07330">以</g>彼论。文廣義 <lb ed="U" n="0232a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0232a0601" n="0232a0601"/><anchor xml:id="beg0232a0601" n="0232a0601"/>豐<anchor xml:id="end0232a0601"/>。寻波讨源。辄难晓悟。乃甄集宗要。成斯雅论。廣 <lb ed="U" n="0232a07"/>文委嘱他部。略论抑不繁词。故云略录表诠呼召。 <lb ed="U" n="0232a08"/>称之曰名。有所度量。号之为数。故云。大乘百法明 <lb ed="U" n="0232a09"/>门论。本事分中。略录名数。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0232a10"/> <lb ed="U" n="0232a11"/> <lb ed="U" n="0232a12"/> <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0232b" n="0232b"/> <lb ed="U" n="0232b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">疏文</cb:mulu><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>大乘百法明门论<g ref="#CB00562">疏</g>卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="U" n="0232b02"/> <lb ed="U" n="0232b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0232b0301">将释此论略以两门分别一释论题目二释论本 <lb ed="U" n="0232b04"/>文初也。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0232b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0232b0501">论大乘百法乃至名数。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0232b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0232b0601">述曰大者简小为義乘者运载得名百者数義法 <lb ed="U" n="0232b07"/>者<g ref="#CB12017">轨</g>持義明者惠義门者无拥義论者教诫学徒 <lb ed="U" n="0232b08"/>義或云教授亦通谓诸菩萨以能缘惠缘此大乘 <lb ed="U" n="0232b09"/>百法为境无有拥滞又能教诫诸学徒等令其断 <lb ed="U" n="0232b10"/>恶复能教授诸有情等令其修善故言大乘百法 <lb ed="U" n="0232b11"/>明门论虽以略释论之题目初言大乘義犹未尽 <lb ed="U" n="0232b12"/>今且详考无著般若及以对法第十一等两论对 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0233a" n="0233a"/> <lb ed="U" n="0233a01"/>释大乘有其七种名虽有殊義意无别无著云一 <lb ed="U" n="0233a02"/>法大性彼名境大性缘于廣大教法而为境故二 <lb ed="U" n="0233a03"/>心大性彼名行大性即由净心行二利行故三信 <lb ed="U" n="0233a04"/>解大性彼名智大性信解与智俱了无我故四净 <lb ed="U" n="0233a05"/>心大性彼名精进大性即由精进炼磨令心净故 <lb ed="U" n="0233a06"/>五资粮大性彼名方便善巧大性由大悲般若而 <lb ed="U" n="0233a07"/>为方便与无住涅槃而为资粮故六时大性彼名 <lb ed="U" n="0233a08"/>业大性穷生死际尽未来时建立<persName>佛</persName>事名业大性 <lb ed="U" n="0233a09"/>七果报大性彼名证得大性谓<persName>佛</persName>证得百四十种 <lb ed="U" n="0233a10"/>不共功德名果报大性二论意说依教起行达甚 <lb ed="U" n="0233a11"/>深理精进长时不滞二边证大勝果穷生死际建 <lb ed="U" n="0233a12"/>立<persName>佛</persName>事故名为大所言乘者运载为義如世船筏 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0233b" n="0233b"/> <lb ed="U" n="0233b01"/>从于此岸而至彼岸故名为乘若尔法合二岸及 <lb ed="U" n="0233b02"/>乘如何解释生死大河名为此岸菩提涅槃名为 <lb ed="U" n="0233b03"/>彼岸六度万行称之为乘或可真如亦名为乘若 <lb ed="U" n="0233b04"/>万行名乘即持业释亦乘亦大名为大乘若真如 <lb ed="U" n="0233b05"/>名乘即依士释乘之性故名为大乘或真如之乘 <lb ed="U" n="0233b06"/>依主亦得更有馀義恐厌文繁略而不述本事分 <lb ed="U" n="0233b07"/>中略录名数者有二解一云对法本事名为本事 <lb ed="U" n="0233b08"/>良为本事分中文繁浩博故略录名数令诸学者 <lb ed="U" n="0233b09"/>省而易解此乃文略非義略也二云此百法论是 <lb ed="U" n="0233b10"/>瑜伽五分中本事分内百法名数今略录之以示 <lb ed="U" n="0233b11"/>方隅即瑜伽十支中略陈名数支也。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0233b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0233b1201">论如<persName>世尊</persName>言一切法无我。</p></cb:div> <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0234a" n="0234a"/> <lb ed="U" n="0234a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0234a0101">述曰第二释论本文略以三门分别一引经标宗 <lb ed="U" n="0234a02"/>二寻经起问三依问为通此即是初上之四字即 <lb ed="U" n="0234a03"/>引经也下之五字即标宗也如者指義即是总指 <lb ed="U" n="0234a04"/>能所二说<persName>世尊</persName>者即别指能说人也世出世间咸 <lb ed="U" n="0234a05"/>尊重故即六德之中第六德也十号之中第十号 <lb ed="U" n="0234a06"/>也擧终括始九号五德幷皆总指是此论意次言 <lb ed="U" n="0234a07"/>言者即能说人言音差别能诠声等依解深密经 <lb ed="U" n="0234a08"/><persName>如来</persName>言音略有三种所谓契经调伏本母今此论 <lb ed="U" n="0234a09"/>中所言言者即是三中契经言音非馀二种或三 <lb ed="U" n="0234a10"/>俱是一切法无我者即所诠法及无我法有人云 <lb ed="U" n="0234a11"/>一切法中都无有我者乍观可尔穷理三违一论 <lb ed="U" n="0234a12"/>应但言何等一切法中无我无我别问此言虚设 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0234b" n="0234b"/> <lb ed="U" n="0234b01"/>别答于法何事劬劳二论摽宗首<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b0101" n="0234b0101"/><anchor xml:id="beg0234b0101" n="0234b0101"/>已<anchor xml:id="end0234b0101"/>言无我论末 <lb ed="U" n="0234b02"/>更陈亦徒施设三天亲降迹造论时代正显第三 <lb ed="U" n="0234b03"/>非空有教初陈百法明遣执空後答我无为除有 <lb ed="U" n="0234b04"/>执若但判文明法中无我者虽除有病空执仍存 <lb ed="U" n="0234b05"/>是知文显理彰之粹尙自犹迷况教隐宗含之精 <lb ed="U" n="0234b06"/>焉能易悟冀诸智者幸为参详勿随曲情强乖论 <lb ed="U" n="0234b07"/><g ref="#CB08073">旨</g>此中意说如<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>一世时中言音所诠莫过 <lb ed="U" n="0234b08"/>二种一者一切法二者无我法天亲论主标以为 <lb ed="U" n="0234b09"/>宗生起一部论之大意。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0234b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0234b1001">论何等一切法云何为无我。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0234b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0234b1101">述曰第二寻经起问即是五问之中利乐有情故 <lb ed="U" n="0234b12"/>问非前四种<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b1201" n="0234b1201"/><anchor xml:id="beg0234b1201" n="0234b1201"/>已<anchor xml:id="end0234b1201"/>达故问非是不解问及愚痴问以 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0235a" n="0235a"/> <lb ed="U" n="0235a01"/>自问故非是试验问及轻触问上句问前宗中一 <lb ed="U" n="0235a02"/>切法三字下句问前宗中无我两字。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0235a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0235a0301">论一切法者略有五种。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0235a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0235a0401">述曰第三依问为通就此文中大门有二初明百 <lb ed="U" n="0235a05"/>法答前问後明二无我答後问初明百法答前问 <lb ed="U" n="0235a06"/>中分为四<g ref="#CB01008">段</g>一总标擧数二随摽别列三问答前 <lb ed="U" n="0235a07"/>後四别标重解此即初也上之四字即总标也下 <lb ed="U" n="0235a08"/>之四字即擧数也一切法者无量法也法即<g ref="#CB12017">轨</g>持 <lb ed="U" n="0235a09"/>名之为法<g ref="#CB12017">轨</g>谓<g ref="#CB12017">轨</g>则令物生解持谓任持不捨自 <lb ed="U" n="0235a10"/>体又法有二一者有为二者无为又法有二一者 <lb ed="U" n="0235a11"/>有二者无又法有二一者後说二者先陈<g ref="#CB12017">轨</g>持两 <lb ed="U" n="0235a12"/>字如次应知然此法体虽复无量<g ref="#CB07955">撮</g>要而言略有 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0235b" n="0235b"/> <lb ed="U" n="0235b01"/>五种即六释中带数释也上下法字準此应知。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0235b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0235b0201">论一者心法至无为法。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0235b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0235b0301">述曰第二随摽别列然此五法虽复義等尘沙略 <lb ed="U" n="0235b04"/>以七门分别一释名義二出体性三辩假实四三 <lb ed="U" n="0235b05"/>性分别五界地有无六有漏无漏七问答料简初 <lb ed="U" n="0235b06"/>释名義有二初通後别初通名者五皆名法<anchor xml:id="nkr_note_add_0235b0601" n="0235b0601"/><anchor xml:id="beg0235b0601" n="0235b0601"/>已<anchor xml:id="end0235b0601"/>如 <lb ed="U" n="0235b07"/>前释後别名者谓初第一心即是法乃至第五无 <lb ed="U" n="0235b08"/>为即法皆持业释又初心法有六种義一集起名 <lb ed="U" n="0235b09"/>心唯属第八集诸种子起现行故二积集名心属 <lb ed="U" n="0235b10"/>前七转能熏积集诸法种故或初集起属前七转 <lb ed="U" n="0235b11"/>现行共集熏起种故後积集名心属于第八含藏 <lb ed="U" n="0235b12"/>积集诸法种故此上二解虽各有能集所集之義 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0236a" n="0236a"/> <lb ed="U" n="0236a01"/>今唯取能集名心如理应思三缘虑名心俱能缘 <lb ed="U" n="0236a02"/>虑自分境故四或名为识了别義故五或名为意 <lb ed="U" n="0236a03"/>等无间故六或第八名心第七名意前六名识由 <lb ed="U" n="0236a04"/>此入楞伽经云藏识说名心思量性名意能了诸 <lb ed="U" n="0236a05"/>境相是说名为识此心一字全无六释第二心所 <lb ed="U" n="0236a06"/>有法亦有三義一恒依心起二与心相应三繫属 <lb ed="U" n="0236a07"/>于心如属我物立我所名心家所有名心所有如 <lb ed="U" n="0236a08"/>画师资作模塡彩心王心所缘总别相如次应知 <lb ed="U" n="0236a09"/>此心所言即通有财依主二释第三色法亦有四 <lb ed="U" n="0236a10"/>義一识所依色唯属五根二识所缘色唯属六境 <lb ed="U" n="0236a11"/>三总相而言质碍名色四又色有二一者有对若 <lb ed="U" n="0236a12"/>准有宗极微所成大乘即用能造色成即十有色 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0236b" n="0236b"/> <lb ed="U" n="0236b01"/>是二者无对非极微成即法处色是此色一字亦 <lb ed="U" n="0236b02"/>无六释第四不相应行亦有两释一言行者行即 <lb ed="U" n="0236b03"/>行蕴行蕴有二一相应行即心所法二不相应行 <lb ed="U" n="0236b04"/>即是得等今言不相应行简相应行二云具足应 <lb ed="U" n="0236b05"/>言非色不相应行即简四聚如理应思行即不相 <lb ed="U" n="0236b06"/>应持业释也或简四聚亦相违释有本云心不相 <lb ed="U" n="0236b07"/>应行不与心相应故非心法故从勝而说名心不 <lb ed="U" n="0236b08"/>相应理实亦非心所相应第五无为略有四释一 <lb ed="U" n="0236b09"/>不生不灭简四相故二无去无来非三世故三无 <lb ed="U" n="0236b10"/>彼无此離自他故四无得无失不增减故即显无 <lb ed="U" n="0236b11"/>为離此四种无造作故名曰无为或简有为名曰 <lb ed="U" n="0236b12"/>无为无为两字亦无六释上来总是第一释名義 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0237a" n="0237a"/> <lb ed="U" n="0237a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0237a0101" n="0237a0101"/><anchor xml:id="beg0237a0101" n="0237a0101"/>已<anchor xml:id="end0237a0101"/>竟第二出体性者略有二种一者有为无为出 <lb ed="U" n="0237a02"/>体二者三科出体初有为无为出体者前之四种 <lb ed="U" n="0237a03"/>有为为体第五一种无为为体二三科出体者谓 <lb ed="U" n="0237a04"/>蕴处界所言蕴者即是五蕴第一心法识蕴为体 <lb ed="U" n="0237a05"/>第二心所及不相应除受想二行蕴为体受想二 <lb ed="U" n="0237a06"/>种受想为体第三色法色蕴为体第五无为非是 <lb ed="U" n="0237a07"/>蕴摄体非积聚義差别故或诠无为能诠名等亦 <lb ed="U" n="0237a08"/>是积聚若依此解即是行蕴中名句文三及色蕴 <lb ed="U" n="0237a09"/>中声蕴所摄所言处者即十二处第一心法意处 <lb ed="U" n="0237a10"/>为体第二心所及不相应第五无为幷是法处少 <lb ed="U" n="0237a11"/>分为体第三色法即分为二初十种色十处为体 <lb ed="U" n="0237a12"/>後法处色亦用法处少分为体所言界者即十八 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0237b" n="0237b"/> <lb ed="U" n="0237b01"/>界第一心法七心界为体第二心所及不相应第 <lb ed="U" n="0237b02"/>五无为各用法界一分为体第三色法亦分为二 <lb ed="U" n="0237b03"/>初十种色十界为体後法处色亦用法界一分为 <lb ed="U" n="0237b04"/>体虽此蕴等摄此百法未知三科其義云何所言 <lb ed="U" n="0237b05"/>蕴者积聚为義具十一种名为积聚一过去二未 <lb ed="U" n="0237b06"/>来三现在四内五外六近七远八勝九劣十粗十 <lb ed="U" n="0237b07"/>一细一一皆应置五蕴言或一一蕴有多细分共聚 <lb ed="U" n="0237b08"/>名蕴此解虽无文说理亦应通虽处界等亦是积 <lb ed="U" n="0237b09"/>聚生门种族增故偏说处界二名无相滥失所言 <lb ed="U" n="0237b10"/>处者生长義处名之为处即六种识依内六根缘 <lb ed="U" n="0237b11"/>外六境而得生长名之为处所言界者即是因義 <lb ed="U" n="0237b12"/>中间六识藉六根发六境牵生与识为因识生诸 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0238a" n="0238a"/> <lb ed="U" n="0238a01"/>法故名为界问此三科中法既无别何故蕴开为 <lb ed="U" n="0238a02"/>五处开十二界开十八答有三解一云根有三品 <lb ed="U" n="0238a03"/>谓上中下二云乐有三品谓即乐略及中廣故三 <lb ed="U" n="0238a04"/>云迷有三类一迷心所不迷心王不迷色法故说 <lb ed="U" n="0238a05"/>五蕴二迷色法不迷心王不迷心所说十二处三 <lb ed="U" n="0238a06"/>迷色心不迷心所说十八界有此所因故说三科 <lb ed="U" n="0238a07"/>数各不同更有馀義如别处说上来第二出体性 <lb ed="U" n="0238a08"/>门讫第三辩假实者此五法中从种生者名实依 <lb ed="U" n="0238a09"/>他立者名假真如虽非从自种起亦名为实不依 <lb ed="U" n="0238a10"/>他故第一心法唯是实有第二心所之中遍行别 <lb ed="U" n="0238a11"/>境唯是实有善十一中前八是实後三是假行捨 <lb ed="U" n="0238a12"/>不放逸四法分故不害一种无嗔分故六烦恼中 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0238b" n="0238b"/> <lb ed="U" n="0238b01"/>五是实有恶见是假染惠分故随烦恼中初十小 <lb ed="U" n="0238b02"/>随唯是假有依他分故忿恨恼嫉害此之五种嗔 <lb ed="U" n="0238b03"/>家一分覆诳及<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b0301" n="0238b0301"/><anchor xml:id="beg0238b0301" n="0238b0301"/>谄<anchor xml:id="end0238b0301"/>贪痴一分悭憍二种唯贪一分 <lb ed="U" n="0238b04"/>理实亦有痴分所摄随增说故且言贪分中随二 <lb ed="U" n="0238b05"/>数唯是实有有处亦说贪嗔痴分随他相说非世 <lb ed="U" n="0238b06"/>俗有大随八中三是假有谓不正知失念放逸恶 <lb ed="U" n="0238b07"/>惠及念四法分故不信懈怠定是实有掉擧昏沉 <lb ed="U" n="0238b08"/>散乱三种有義是实有義是假实者为正不定四 <lb ed="U" n="0238b09"/>中初二是实有義是假前解为勝後之二种定是 <lb ed="U" n="0238b10"/>假有思惠合成圣所说故第三色法五根香味唯 <lb ed="U" n="0238b11"/>是实有色声触三通于假实法处一种亦通假实 <lb ed="U" n="0238b12"/>第四不相应行唯是假有三分位故第五无为中 <lb ed="U" n="0240a07"/>初五唯假依真如故後之一种唯是实有不依他 <lb ed="U" n="0240a08"/>故又上五种名義俱假真如一种名假体实離言 <lb ed="U" n="0240a09"/>诠故上来辩假实门讫第四三性分别者第一心 <lb ed="U" n="0240a10"/>法中前六转识幷通三性第七末那有四惑故有 <lb ed="U" n="0240a11"/>覆无记第八赖耶无覆无记若至<persName>佛</persName>果此二唯善 <lb ed="U" n="0240a12"/>第二心所中遍行别境俱通三性善十一法唯是 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0240b" n="0240b"/> <lb ed="U" n="0240b01"/>善性非无记染烦恼六中嗔唯不善馀通有覆又 <lb ed="U" n="0240b02"/>此五中若俱生者助发恶行亦不善摄若分别者 <lb ed="U" n="0240b03"/>唯是不善正发行故上二界中俱生分别皆是无 <lb ed="U" n="0240b04"/>记定所伏故随烦恼中小七中二唯是不善小三 <lb ed="U" n="0240b05"/>大八亦通无记色无色界准理应知不定四数俱 <lb ed="U" n="0240b06"/>通三性第三色中五根香味触唯是无记内五尘 <lb ed="U" n="0240b07"/>中色声两种據表言之亦通三性约体而言唯是 <lb ed="U" n="0240b08"/>无记法处所摄通于三性若至<persName>佛</persName>果十一皆善第 <lb ed="U" n="0240b09"/>四不相应行中命根名句文身因果合说通二性 <lb ed="U" n="0240b10"/>摄非是不善二无心定唯是善性异生一种有覆 <lb ed="U" n="0240b11"/>无记及通不善无想异熟无覆无记馀通三性第 <lb ed="U" n="0240b12"/>五无为中虚空非择灭性唯无记相通于善馀四 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0241a" n="0241a"/> <lb ed="U" n="0241a01"/>唯善上来辩三性门讫第五界地有无者第一心 <lb ed="U" n="0241a02"/>法眼耳身三二界二地鼻舌两识一界一地六七 <lb ed="U" n="0241a03"/>八识通遍界地若成无漏八非繫摄第二心所中 <lb ed="U" n="0241a04"/>遍行别境通遍界地若成无漏亦非界繫善十一 <lb ed="U" n="0241a05"/>中轻安一种欲界全无有義亦有微有调畅身心 <lb ed="U" n="0241a06"/>義故馀遍界地此善十一亦通非繫教理极成六 <lb ed="U" n="0241a07"/>烦恼中嗔唯欲界馀遍界地随烦恼中小七中二 <lb ed="U" n="0241a08"/>一界一地<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a0801" n="0241a0801"/><anchor xml:id="beg0241a0801" n="0241a0801"/>谄<anchor xml:id="end0241a0801"/>诳二种二界二地梵于释子起<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a0802" n="0241a0802"/><anchor xml:id="beg0241a0802" n="0241a0802"/>谄<anchor xml:id="end0241a0802"/>诳 <lb ed="U" n="0241a09"/>故<g ref="#CB09529">憍</g>及大八通遍界地不定四中睡眠恶作一界 <lb ed="U" n="0241a10"/>一地寻伺二种二界二地若约无漏亦非界繫第 <lb ed="U" n="0241a11"/>三色法根尘色中除香味二二界五地香味二种 <lb ed="U" n="0241a12"/>一界一地法处所摄通遍界地此十一种色亦通 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0239a" n="0239a"/> <lb ed="U" n="0239a01"/>非繫第四不相应行中灭定一种非界地摄无想 <lb ed="U" n="0239a02"/>定报一界一地非上下故名句文三二界五地以 <lb ed="U" n="0239a03"/>舌根识彼处无故馀遍界地除异生性无想定报 <lb ed="U" n="0239a04"/>馀亦非繫第五无为非界地摄上来辩界地有无 <lb ed="U" n="0239a05"/>门讫第六有漏无漏者第一心法通漏无漏第二 <lb ed="U" n="0239a06"/>心所中初之三位通漏无漏又此上三位于因位 <lb ed="U" n="0239a07"/>中八九十地及七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0239a0701" n="0239a0701"/><anchor xml:id="beg0239a0701" n="0239a0701"/>已<anchor xml:id="end0239a0701"/>前二乘异生幷地前位通 <lb ed="U" n="0239a08"/>漏无漏及<persName>佛</persName>多少如理应思不定四数及不相应 <lb ed="U" n="0239a09"/>无为六种亦準此释根随二惑唯是有漏又此二 <lb ed="U" n="0239a10"/>惑若缘无漏起者亦得说为无漏烦恼不定四中 <lb ed="U" n="0239a11"/>初二唯漏後二通二第三色法通漏无漏第四不 <lb ed="U" n="0239a12"/>相应行中异生性无想事无想定唯是有漏灭定 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0239b" n="0239b"/> <lb ed="U" n="0239b01"/>一种唯是无漏馀通二种第五无为中择灭真如 <lb ed="U" n="0239b02"/>唯是无漏非择灭不动想受灭通漏无漏虚空一 <lb ed="U" n="0239b03"/>种非漏无漏或通无漏亦得上来辩漏无漏门讫 <lb ed="U" n="0239b04"/>第七问答分别者问何故此五不增减耶答与诸 <lb ed="U" n="0239b05"/>教中有为无为而为体性不过此五故无增减若 <lb ed="U" n="0239b06"/>诸教中缘虑<g ref="#CB08764">最</g>勝即此心法与彼为体若诸教中 <lb ed="U" n="0239b07"/>有法若具四二一切即心所初二位而为彼体若 <lb ed="U" n="0239b08"/>诸教中有法顺益即善十一而为彼体若诸教中 <lb ed="U" n="0239b09"/>有法违<g ref="#CB02167">损</g>即此根随而为彼体若诸教中三性不 <lb ed="U" n="0239b10"/>定即不定四而为彼体若诸教中色根积聚即眼 <lb ed="U" n="0239b11"/>等五而为彼体若可见有对即色而为彼体若不 <lb ed="U" n="0239b12"/>可见有对即声香味触而为彼体若有见无见有 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0240a" n="0240a"/> <lb ed="U" n="0240a01"/>对无对即法处色而为彼体若诸教中依他建立 <lb ed="U" n="0240a02"/>即不相应而为彼体若诸教中若法常住自性凝 <lb ed="U" n="0240a03"/>然即六无为而为彼体故此五种摄有为无为尽 <lb ed="U" n="0240a04"/>谓与诸法而为体性过无所立减有所增故唯五 <lb ed="U" n="0240a05"/>种不说六四<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a0501" n="0240a0501"/><anchor xml:id="beg0240a0501" n="0240a0501"/>已<anchor xml:id="end0240a0501"/>下更作关幷问答略陈一二。</p> <lb ed="U" n="0240a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0240a0601">问。</p><lg xml:id="lgU205p0240a0602"><l>忿等依他假</l><l>百法别开数</l><l>长等亦依他</l><l>一种齐开数</l></lg></sp> <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0241b" n="0241b"/> <lb ed="U" n="0241b01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0241b0101">答。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0102"><l>心所能缘虑</l><l>能缘数别开</l><l>色法虑義乖</l><l>无能不开数</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0241b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0241b0201">问。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0202"><l>长等无能虑</l><l>体同数不分</l><l>得等能虑无</l><l>寧说齐开数</l></lg></sp> <lb ed="U" n="0241b03"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0241b0301">答。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0302"><l>得等三分位</l><l>所以别开数</l><l>长等一处收</l><l>无别不开数</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0241b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0241b0401">问。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0402"><l>长等一处收</l><l>无别不开数</l><l>忿等依一处</l><l>何得开为数</l></lg></sp> <lb ed="U" n="0241b05"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0241b0501">答。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0502"><l>忿等依一处</l><l>不合开为数</l><l>忿等能缘虑</l><l>所以开为数</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0241b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0241b0601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0241b0601" n="0241b0601"/><anchor xml:id="beg0241b0601" n="0241b0601"/>问<anchor xml:id="end0241b0601"/>。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0602"><l>忿等依一处</l><l>能缘数别开</l><l>五见能虑齐</l><l>如何不分数</l></lg></sp> <lb ed="U" n="0241b07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0241b0701">答。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0702"><l>忿等相乖殊</l><l>所以别开数</l><l>五见推求等</l><l>相同不开数</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0241b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0241b0801">问。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0802"><l>五见唯惠假</l><l>即说不开数</l><l>不害无嗔假</l><l>一法不开数</l></lg></sp> <lb ed="U" n="0241b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0241b0901">答。</p><lg xml:id="lgU205p0241b0902"><l>五见行相同</l><l>名数不别开</l><l>不害勝悲因</l><l>为显开为数</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0241b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0241b1001">问。</p><lg xml:id="lgU205p0241b1002"><l>不害类非一</l><l>勝用数别开</l><l>五见亦用差</l><l>应许齐开数</l></lg></sp> <lb ed="U" n="0241b11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0241b1101">答。</p><lg xml:id="lgU205p0241b1102"><l>五见与不害</l><l>勝劣两成差</l><l>显勝不彰馀</l><l>不应齐责例</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0241b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pU205p0241b1201">问。</p><lg xml:id="lgU205p0241b1202"><l><g ref="#CB08891">恶</g>见依惠假</l><l>或五或无量</l><l>不害无嗔假</l><l>或一或无量</l></lg></sp> <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0242a" n="0242a"/> <lb ed="U" n="0242a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pU205p0242a0101">答。</p><lg type="regular" xml:id="lgU205p0242a0102"><l>顺後句言</l><l>谓名不害</l><l>或名非不忍</l><l>或名不愤发</l> <lb ed="U" n="0242a02"/><l>或名不违戾</l><l>或名饶益</l><l>或名利乐</l><l>或名无量</l></lg></sp></cb:dialog> <lb ed="U" n="0242a03"/><p xml:id="pU205p0242a0301">更有问答恐繁且止上来虽有七<g ref="#CB01008">段</g>不同总当第 <lb ed="U" n="0242a04"/>二随标别列门讫。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0242a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0242a0501">论一切<g ref="#CB08764">最</g>勝故至四所显示故。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0242a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0242a0601">述曰自下第三问答前後复分为二初且别答後 <lb ed="U" n="0242a07"/>乃结答此即是初问何故第一明其心法乃至第 <lb ed="U" n="0242a08"/>五明无为法答一切<g ref="#CB08764">最</g>勝故等<g ref="#CB08764">最</g>勝之言目初心 <lb ed="U" n="0242a09"/>法谓此八种造善造恶五趣轮迴乃至成<persName>佛</persName>皆由 <lb ed="U" n="0242a10"/>心作故言<g ref="#CB08764">最</g>勝由此颂言心如工画师造种种五 <lb ed="U" n="0242a11"/>蕴一切世间中无物皆不造有为法中此最勝故 <lb ed="U" n="0242a12"/>所以先明与此相应言目前心所法谓此心所与 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0242b" n="0242b"/> <lb ed="U" n="0242b01"/>此心王常相应故望前心王此即是劣先勝後劣 <lb ed="U" n="0242b02"/>所以次明二所现影言目前色法谓此色法不能 <lb ed="U" n="0242b03"/>自起要藉前二所变现故变不亲缘故置影言或 <lb ed="U" n="0242b04"/>通本质前二能变此为所变先能後所所以次明 <lb ed="U" n="0242b05"/>三分位言目前第四不相应行谓此得等不能自 <lb ed="U" n="0242b06"/>起藉前三位差别假立前三是实此即是假先实 <lb ed="U" n="0242b07"/>後假所以次明四所显示言目前第五无为六种 <lb ed="U" n="0242b08"/>谓此无为体性甚深若不约法以明无为无由得 <lb ed="U" n="0242b09"/>显故藉前四断染成净之所显示前四有为此即 <lb ed="U" n="0242b10"/>无为先有後无所以後明。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0242b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0242b1101">论如是次第。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0242b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0242b1201">述曰第二结答也由上如是勝劣能所实假有无 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0243a" n="0243a"/> <lb ed="U" n="0243a01"/>所以论言如是次第。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0243a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0243a0201">论第一心法略有八种。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0243a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0243a0301">述曰第四别标重解就此文中大门有五一最勝 <lb ed="U" n="0243a04"/>能缘门二共勝同缘门三所缘境界门四分位建 <lb ed="U" n="0243a05"/>立门五显示实性门就初门中曲分为二一总标 <lb ed="U" n="0243a06"/>擧数二随标别列此即是初上之四字即总标也 <lb ed="U" n="0243a07"/>略有八种是擧数也六释之中带数释也。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0243a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0243a0801">论一眼识乃至阿赖耶识。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0243a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0243a0901">述曰第二随标别列然此八识经论具彰義等尘 <lb ed="U" n="0243a10"/>沙难以寻究外乃包罗万象内即能所皆成虽复 <lb ed="U" n="0243a11"/>義括千衢且以十门分别一释名義二出体性三 <lb ed="U" n="0243a12"/>缘境宽狭四诸名通<g ref="#CB04645">局</g>五遍计有无六惑障增减 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0243b" n="0243b"/> <lb ed="U" n="0243b01"/>七四缘有异八心所多少九依缘辩释十问答料 <lb ed="U" n="0243b02"/>简此即是初有二初通後别初通名者<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b0201" n="0243b0201"/><anchor xml:id="beg0243b0201" n="0243b0201"/>已<anchor xml:id="end0243b0201"/>如前释 <lb ed="U" n="0243b03"/>後别名者前六转识随六根境种类异故谓名眼 <lb ed="U" n="0243b04"/>识乃至意识随根立名具五義故五谓依发属助 <lb ed="U" n="0243b05"/>如根虽六识身皆依意转然随不共立意识名如 <lb ed="U" n="0243b06"/>五识身无相滥失或唯依意故名意识辨识得名 <lb ed="U" n="0243b07"/>心意非例或名色识乃至法识随境立名顺识義 <lb ed="U" n="0243b08"/>故谓于六境了别名识色等五识唯了色等法识 <lb ed="U" n="0243b09"/>通能了一切法或能了别法独得法识名故六识 <lb ed="U" n="0243b10"/>名无相滥失此後随境立六识名依五色根未自 <lb ed="U" n="0243b11"/>在说若得自在诸根互用一根发识缘一切境但 <lb ed="U" n="0243b12"/>可随根立名无相滥失莊严论说<persName>如来</persName>五根一一 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0244a" n="0244a"/> <lb ed="U" n="0244a01"/>皆依五境转者且随粗显同类境说<persName>佛</persName>地经说如 <lb ed="U" n="0244a02"/>来成所作智抉择有情心行差别起三业化作四 <lb ed="U" n="0244a03"/>记等若不遍缘无此能故第七末那具足应云讫 <lb ed="U" n="0244a04"/>利瑟咤耶末那唐言染汚意与四惑俱名为染汚 <lb ed="U" n="0244a05"/>恒审思量名之为意思量即意持业释也此名何 <lb ed="U" n="0244a06"/>异第六意识此持业释如藏识名识即意故彼依 <lb ed="U" n="0244a07"/>主释如眼识等识异意故然诸圣教恐此滥彼故 <lb ed="U" n="0244a08"/>于第七但立意名又标意名为简心识积集了别 <lb ed="U" n="0244a09"/>劣馀识故或欲显此与彼意识为近所依故但立 <lb ed="U" n="0244a10"/>意名第八赖耶唐言藏识识能含藏诸法种故又 <lb ed="U" n="0244a11"/>此赖耶具三藏義能藏所藏执藏義故谓与杂染 <lb ed="U" n="0244a12"/>互为缘故有情执为自内我故由斯三義得藏识 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0244b" n="0244b"/> <lb ed="U" n="0244b01"/>名藏即是识持业释也第二出体性者此之八种 <lb ed="U" n="0244b02"/>有五重别一唯约自名而为体性二于三科内识 <lb ed="U" n="0244b03"/>蕴意处及用七心而为体性三于五法中名及分 <lb ed="U" n="0244b04"/>别而为体性四于三性中以依他圆成二而为体 <lb ed="U" n="0244b05"/>性五于二谛中俗二真初而为体性更有馀義恐 <lb ed="U" n="0244b06"/>繁不说下心所体随此识说更不别陈第三缘境 <lb ed="U" n="0244b07"/>宽狭者前五转识五尘为境是现量故缘实非假 <lb ed="U" n="0244b08"/>或假从实缘实之时虽不作长等解亦任运缘理 <lb ed="U" n="0244b09"/>亦无失若尔缘实岂非作靑等解由此但任运缘 <lb ed="U" n="0244b10"/>即此返显虽不作长等解亦任运缘此解为勝第 <lb ed="U" n="0244b11"/>六意识遍缘一切通三量故假实俱缘第七末那 <lb ed="U" n="0244b12"/>赖耶为境是非量故境假非实若约本质境亦是 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0245a" n="0245a"/> <lb ed="U" n="0245a01"/>实第八赖耶缘于三境种子根身器世间别故又 <lb ed="U" n="0245a02"/>种子根身缘而执受器世间量但缘非执受是现 <lb ed="U" n="0245a03"/>量故缘实非假若准五识亦得缘假岂现量心皆 <lb ed="U" n="0245a04"/>唯缘实由此即显亦任运缘假深契道理依未转 <lb ed="U" n="0245a05"/>依作如是说<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0501" n="0245a0501"/><anchor xml:id="beg0245a0501" n="0245a0501"/>已<anchor xml:id="end0245a0501"/>转依位若事若理皆是现量遍缘 <lb ed="U" n="0245a06"/>不遮第四诸名通<g ref="#CB01956">局</g>者前六转识名为了别第七 <lb ed="U" n="0245a07"/>末那名为思量此上二名通因及果又第七意略 <lb ed="U" n="0245a08"/>有三种一補特伽罗我见相应二法我见相应三 <lb ed="U" n="0245a09"/>平等性智相应初通一切异生相续二乘有学七 <lb ed="U" n="0245a10"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1001" n="0245a1001"/><anchor xml:id="beg0245a1001" n="0245a1001"/>已<anchor xml:id="end0245a1001"/>前一类菩萨有漏心位彼缘阿赖耶识起補 <lb ed="U" n="0245a11"/>特伽罗我见次通一切异生声闻独觉相续一切 <lb ed="U" n="0245a12"/>菩萨法空智果不现前位彼缘异熟识起法我见 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0245b" n="0245b"/> <lb ed="U" n="0245b01"/>後通一切<persName>如来</persName>相续菩萨见道及修道中法空智 <lb ed="U" n="0245b02"/>果现在前位彼缘无垢异熟识等起平等性智補 <lb ed="U" n="0245b03"/>特伽罗我见起位彼法我见亦必现前我执必依 <lb ed="U" n="0245b04"/>法执而起如要迷杌等方谓人等故然第八识虽 <lb ed="U" n="0245b05"/>诸有情皆悉成就而随義别立种种名或名为心 <lb ed="U" n="0245b06"/>或名阿陀那或名所知依或名种子识此等四名 <lb ed="U" n="0245b07"/>通一切位次<g ref="#CB01956">局</g>名者或名阿赖耶此名唯在异生 <lb ed="U" n="0245b08"/>有学非无学位及不退菩萨或名异熟识此名唯 <lb ed="U" n="0245b09"/>在异生二乘诸菩萨位或名无垢识此名唯在如 <lb ed="U" n="0245b10"/>来地有第五遍计有无者略以四句料简一遍而 <lb ed="U" n="0245b11"/>非计即第八识遍缘三境不计度故亦兼无漏二 <lb ed="U" n="0245b12"/>计而非遍即第七识唯缘赖耶起计度故三亦遍 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0246a" n="0246a"/> <lb ed="U" n="0246a01"/>亦计即第六识遍缘一切起计度故四非遍非计 <lb ed="U" n="0246a02"/>即前五转识唯缘五尘无计度故第六惑障增减 <lb ed="U" n="0246a03"/>者惑谓根本及随烦恼且根本中六通俱生十分 <lb ed="U" n="0246a04"/>别起若分别者见道初断若俱生者修道方除随 <lb ed="U" n="0246a05"/>惑二十亦通俱生及分别起随根本惑势力起故 <lb ed="U" n="0246a06"/>由此亦通见修二断此八识中第八赖耶俱生分 <lb ed="U" n="0246a07"/>别六十全无第七末那唯有俱生痴见慢爱无馀 <lb ed="U" n="0246a08"/>二十俱生分别第六意识一切皆具前五转识唯 <lb ed="U" n="0246a09"/>有俱生贪嗔痴三无馀三十分别俱生其随烦恼 <lb ed="U" n="0246a10"/>如心所多少门中说障谓二障一烦<g ref="#CB08974">恼</g>障二所知 <lb ed="U" n="0246a11"/>障初烦恼障与前惑不异更不别说其所知障望 <lb ed="U" n="0246a12"/>前烦恼用虽有殊头数多少约识分别与前惑同 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0246b" n="0246b"/> <lb ed="U" n="0246b01"/>或说四障初二如前第三业障第四报障若业现 <lb ed="U" n="0246b02"/>行在前六识业障种子唯在赖耶第七末那全无 <lb ed="U" n="0246b03"/>业障第四报障有二一<g ref="#CB15119">总</g>报唯属第八二别报在 <lb ed="U" n="0246b04"/>前六识更将此四障与三习气相摄约识分别如 <lb ed="U" n="0246b05"/>理应思又有五障如<name role="" type="person">萨遮尼乾子</name>经说破塔壞寺 <lb ed="U" n="0246b06"/>等即是此中业障所收无繁更说第七四缘有异 <lb ed="U" n="0246b07"/>者一因缘二等无间缘三所缘缘四增上缘一因 <lb ed="U" n="0246b08"/>缘者谓有为法亲办自果此体有二一种子二现 <lb ed="U" n="0246b09"/>行二等无间缘者谓八现识及彼心所前聚于後 <lb ed="U" n="0246b10"/>自类无间等而开导令彼定生名等无间缘三所 <lb ed="U" n="0246b11"/>缘缘者谓若有法是带<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b1101" n="0246b1101"/><anchor xml:id="beg0246b1101" n="0246b1101"/>己<anchor xml:id="end0246b1101"/>相心或相应所虑所托 <lb ed="U" n="0246b12"/>此体有二一亲二疏若与能缘体不相離是见分 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0247a" n="0247a"/> <lb ed="U" n="0247a01"/>等内所虑托应知彼是亲所缘缘若与能缘体虽 <lb ed="U" n="0247a02"/>相離为质能起内所虑托应知彼是疏所缘缘四 <lb ed="U" n="0247a03"/>增上缘者谓若有法有勝势用能于馀法或顺或 <lb ed="U" n="0247a04"/>违虽前三缘亦有增上而今第四除彼取馀为显 <lb ed="U" n="0247a05"/>诸缘差别相故此顺违用于四处转谓生住成得 <lb ed="U" n="0247a06"/>四事别故此八识体各从自种生具因缘義又前 <lb ed="U" n="0247a07"/>七识望第八识亦互为因唯前七识辗转相望无 <lb ed="U" n="0247a08"/>因缘義诸有情类自他辗转容作二缘除等无间 <lb ed="U" n="0247a09"/>缘自八识聚辗转相望定有增上必无等无间缘 <lb ed="U" n="0247a10"/>所缘缘義或有或无八于七有七于八无馀七非 <lb ed="U" n="0247a11"/>八所仗质故第七于六五无一有馀六于彼一切 <lb ed="U" n="0247a12"/>皆无第六于五无馀五于彼有五识唯托第八相 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0247b" n="0247b"/> <lb ed="U" n="0247b01"/>故自类前後第六容三馀除所缘取现境故许五 <lb ed="U" n="0247b02"/>後见缘前相者五七前後亦有三缘前七于八所 <lb ed="U" n="0247b03"/>缘容有能熏成彼相见种故又此八识各有四分 <lb ed="U" n="0247b04"/>由此自类各具三缘问何故前说第六容三馀除 <lb ed="U" n="0247b05"/>所缘答前约後念缘前念故第六自类有所缘缘 <lb ed="U" n="0247b06"/>馀识不能幷缘前故无所缘義今约四分三分相 <lb ed="U" n="0247b07"/>缘同刹那故故与前别亦无过失同聚异体辗转 <lb ed="U" n="0247b08"/>相望唯有增上诸相应法所仗质同不相缘故或 <lb ed="U" n="0247b09"/>依见分说不相缘依相分说有相缘義谓诸相分 <lb ed="U" n="0247b10"/>互为质起如识中种为触等相质不尔无色彼应 <lb ed="U" n="0247b11"/>无境设许变色亦定缘种勿见分境不同质故第 <lb ed="U" n="0247b12"/>八心所多少者阿赖耶识唯与触等五数相应如 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0248a" n="0248a"/> <lb ed="U" n="0248a01"/>何此识非别境等心所相应互相违故谓欲希望 <lb ed="U" n="0248a02"/>所乐事转此识任运无所希望勝解印持决定事 <lb ed="U" n="0248a03"/>转此识瞢昧无所印持念唯明记曾习事转此识 <lb ed="U" n="0248a04"/>昧劣不能明记定能令心专注一境此识任运刹 <lb ed="U" n="0248a05"/>那别缘惠唯拣择得等事转此识微昧不能拣择 <lb ed="U" n="0248a06"/>故此不与别境相应此识唯是异熟性故善染<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0601" n="0248a0601"/><anchor xml:id="beg0248a0601" n="0248a0601"/>汚<anchor xml:id="end0248a0601"/> <lb ed="U" n="0248a07"/>等亦不相应恶作等四无记性者有间断故定非 <lb ed="U" n="0248a08"/>异熟第七末那心所十八谓遍行五四根本惑八 <lb ed="U" n="0248a09"/>随烦恼幷别境惠烦恼有十此何唯四有我见故 <lb ed="U" n="0248a10"/>馀见不生无一心中有二惠故如何此识要有我 <lb ed="U" n="0248a11"/>见二取邪见但分别生唯见所断此俱烦恼唯是 <lb ed="U" n="0248a12"/>俱生修所断故我所边见依我见生此相应见不 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0248b" n="0248b"/> <lb ed="U" n="0248b01"/>依彼起恒内执有我故要有我见由见审决疑无 <lb ed="U" n="0248b02"/>容起爱著我故嗔不得生故此识俱烦恼唯四见 <lb ed="U" n="0248b03"/>慢爱三如何俱起行相无违俱起何失瑜伽论说 <lb ed="U" n="0248b04"/>贪令心下慢令心擧寧不相违分别俱生外境内 <lb ed="U" n="0248b05"/>境所陵所恃粗细有殊故彼此文義无乖返无别 <lb ed="U" n="0248b06"/>境四者谓欲希望未遂合事此识任运缘遂合境 <lb ed="U" n="0248b07"/>无所希望故无有欲勝解印持曾未定境此识无 <lb ed="U" n="0248b08"/>始恒缘定境无所印持故无勝解念唯记忆曾所 <lb ed="U" n="0248b09"/>习事此识恒缘现所受境无所记忆故无有念定 <lb ed="U" n="0248b10"/>唯繫心专注一境此识任运刹那别缘既不专注 <lb ed="U" n="0248b11"/>故无有定慧即我见更不别说善是净故非此识 <lb ed="U" n="0248b12"/>俱忿等十数行相粗重此识审细故非彼俱无惭 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0249a" n="0249a"/> <lb ed="U" n="0249a01"/>无愧唯是不善此识无记非相应故恶作追悔先 <lb ed="U" n="0249a02"/>所造业此识任运恒缘现境非悔先业故无恶作 <lb ed="U" n="0249a03"/>睡眠必依身心重昧外众缘力有时始起此识无 <lb ed="U" n="0249a04"/>始一类内执不假外缘故彼非有寻伺俱依外门 <lb ed="U" n="0249a05"/>而转浅深推𢜬粗细发言此识唯依内门而转一 <lb ed="U" n="0249a06"/>类执我非彼俱故第六意识与五十一心所相应 <lb ed="U" n="0249a07"/>前五转识与三十四心所相应谓遍行五别境五 <lb ed="U" n="0249a08"/>善十一烦恼三中随二大随八然触等五数教理 <lb ed="U" n="0249a09"/>显然唯馀心所稍有差别今应释之有義五识虽 <lb ed="U" n="0249a10"/>无增上希望审决明记专注及拣择惠而有微细 <lb ed="U" n="0249a11"/>欲等五数相应由此圣教说眼耳通是眼耳识相 <lb ed="U" n="0249a12"/>应智性馀三有惠準此无失未自在位此五或无 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0249b" n="0249b"/> <lb ed="U" n="0249b01"/>得自在时此五定有乐观诸境欲无减故印境勝 <lb ed="U" n="0249b02"/>解常无减故忆昔曾受念无减故又<persName>佛</persName>五识缘三 <lb ed="U" n="0249b03"/>世故<persName>如来</persName>无有不定心故五识皆有作事智故若 <lb ed="U" n="0249b04"/>善十一亦五识俱然说轻安定所引善者亦有调 <lb ed="U" n="0249b05"/>畅故成所作智俱必有轻安故云烦恼中唯有三 <lb ed="U" n="0249b06"/>种谓贪嗔痴无分别故由称量等起慢等故随烦 <lb ed="U" n="0249b07"/>恼中小十辗转五识中无中大相通五识容有不 <lb ed="U" n="0249b08"/>定四数五识全无然此八识心所多少依未转依 <lb ed="U" n="0249b09"/>作如是说已转依位各具二十一心所相应谓遍 <lb ed="U" n="0249b10"/>行五别境五善十一第九依缘辩释者依谓所依 <lb ed="U" n="0249b11"/>缘谓九缘即心心所托彼所依而藉九缘方能了 <lb ed="U" n="0249b12"/>别作诸事业然所依法<g ref="#CB15119">总</g>有三种一因缘依谓自 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0250a" n="0250a"/> <lb ed="U" n="0250a01"/>种子诸有为法皆托此依離自因缘必不生故二 <lb ed="U" n="0250a02"/>增上缘依谓内六处诸心心所皆托此依離俱有 <lb ed="U" n="0250a03"/>根必不转故三等无间缘依谓前灭意诸心心所 <lb ed="U" n="0250a04"/>皆托此依離开导依必不起故唯心心所具三所 <lb ed="U" n="0250a05"/>依名有所依非所馀法虽复略标三所依法于中 <lb ed="U" n="0250a06"/>義理犹隐难知今应廣辩配八种识及心所法<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a0601" n="0250a0601"/><anchor xml:id="beg0250a0601" n="0250a0601"/>已<anchor xml:id="end0250a0601"/> <lb ed="U" n="0250a07"/>下第二心所门中更不别作依缘分别门以同识 <lb ed="U" n="0250a08"/>故读者应知初种子依者有作是说要种灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a0801" n="0250a0801"/><anchor xml:id="beg0250a0801" n="0250a0801"/>已<anchor xml:id="end0250a0801"/>现 <lb ed="U" n="0250a09"/>果方生无种<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a0901" n="0250a0901"/><anchor xml:id="beg0250a0901" n="0250a0901"/>已<anchor xml:id="end0250a0901"/>生集论说故种与芽等不俱有故 <lb ed="U" n="0250a10"/>有義彼说为证不成彼依引生後种说故种生芽 <lb ed="U" n="0250a11"/>等非勝義故种灭芽生非极成故焰炷同时互为 <lb ed="U" n="0250a12"/>因故然种自类因果不俱种现相生决定俱有瑜 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0250b" n="0250b"/> <lb ed="U" n="0250b01"/>伽论说无常法与他性为因亦与後念自性为因 <lb ed="U" n="0250b02"/>是因缘義自性言显种子自类前为後因他性言 <lb ed="U" n="0250b03"/>显种与现行互为因義摄大乘论亦作是说藏识 <lb ed="U" n="0250b04"/>染法互为因缘犹如束芦俱时而有又说种子与 <lb ed="U" n="0250b05"/>果必俱故种子依定非前後设有处说种子前後 <lb ed="U" n="0250b06"/>应知皆是随转理门如是八识及诸心所定各别 <lb ed="U" n="0250b07"/>有种子所依次俱有依者依谓一切有生灭法仗 <lb ed="U" n="0250b08"/>因托缘而得生住诸所仗托皆说为依如王与臣 <lb ed="U" n="0250b09"/>互相依等若法决定有境为主令心心所取自所 <lb ed="U" n="0250b10"/>缘乃是所依即内六处馀非有境定为主故此但 <lb ed="U" n="0250b11"/>如王非如臣等故诸圣教唯心心所名有所依非 <lb ed="U" n="0250b12"/>色等法无所缘故但说于心为心所依不说心所 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0251a" n="0251a"/> <lb ed="U" n="0251a01"/>为心所依彼非主故然有处说依为所依或所依 <lb ed="U" n="0251a02"/>为依皆随宜假说由此五识俱有所依定有四种 <lb ed="U" n="0251a03"/>谓五色根六七八识随缺一种必不转故同境分 <lb ed="U" n="0251a04"/>别染净根本所依别故圣教唯说依五色根者是 <lb ed="U" n="0251a05"/>不共根又必同境近相顺故第六意识俱有所依 <lb ed="U" n="0251a06"/>唯有二种谓第七八识随缺一种必不转故虽五 <lb ed="U" n="0251a07"/>识俱取境明了而不定有故非所依圣教唯说依 <lb ed="U" n="0251a08"/>第七者染净依故同转识摄近相顺故第七末那 <lb ed="U" n="0251a09"/>俱有所依但有一种谓第八识藏识若无定不转 <lb ed="U" n="0251a10"/>故如伽陀说阿赖耶为依故有末那转依止心及 <lb ed="U" n="0251a11"/>意馀转识得生阿赖耶识俱有所依亦但一种谓 <lb ed="U" n="0251a12"/>第七识彼识若无定不转故论说藏识恒与末那 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0251b" n="0251b"/> <lb ed="U" n="0251b01"/>俱时转故又说藏识恒依染汚此即末那而说三 <lb ed="U" n="0251b02"/>位无末那者依有覆说如言四位无阿赖耶非无 <lb ed="U" n="0251b03"/>第八此亦应尔虽有色界亦依五根而不定有非 <lb ed="U" n="0251b04"/>所依摄识种不能现取自境可有依義而无所依 <lb ed="U" n="0251b05"/>心所所依应随识说复各加自相应之心若作是 <lb ed="U" n="0251b06"/>说妙符教理後开导依者谓有缘法为主能作等 <lb ed="U" n="0251b07"/>无间缘此于後生心心所法开避导引名开导依 <lb ed="U" n="0251b08"/>此但属心非心所等若此与彼无俱起義说此于 <lb ed="U" n="0251b09"/>彼有开导力一身八识既容俱起如何异类为开 <lb ed="U" n="0251b10"/>导依若许为依应不俱起便同异部心不幷生又 <lb ed="U" n="0251b11"/>一身中诸识俱起多少不定若容互作等无间缘 <lb ed="U" n="0251b12"/>者色亦应尔便违圣说等无间缘唯心心所摄大 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0252a" n="0252a"/> <lb ed="U" n="0252a01"/>乘论说色亦容有等无间缘者是纵夺言谓假纵 <lb ed="U" n="0252a02"/>小乘色心前後有等无间缘夺因缘義不尔等言 <lb ed="U" n="0252a03"/>应成无用各唯自类为开导依深契教理自类必 <lb ed="U" n="0252a04"/>无俱起義故心所此依应随识说虽心心所异类 <lb ed="U" n="0252a05"/>幷生而互相依和合似一定俱生灭事业必同一 <lb ed="U" n="0252a06"/>开导时馀亦开导故辗转作等无间缘诸识不然 <lb ed="U" n="0252a07"/>不应为例然诸心所非开导依于所引生无主義 <lb ed="U" n="0252a08"/>故若心心所等无间缘各唯自类第七八识初转 <lb ed="U" n="0252a09"/>依时相应信等此缘便阙即违圣说诸心心所皆 <lb ed="U" n="0252a10"/>四缘生无心睡眠闷绝等位意识虽断而後起时 <lb ed="U" n="0252a11"/>彼开导依即前自类间断五识应知亦然无自类 <lb ed="U" n="0252a12"/>心于中间隔名无间故彼先灭时<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1201" n="0252a1201"/><anchor xml:id="beg0252a1201" n="0252a1201"/>已<anchor xml:id="end0252a1201"/>于今识为开 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0252b" n="0252b"/> <lb ed="U" n="0252b01"/>导故何烦异类为开导依然圣教中说前六识互 <lb ed="U" n="0252b02"/>相引起或第七八依六七生此依殊勝增上缘说 <lb ed="U" n="0252b03"/>非等无间缘故不相违瑜伽论说若此识无间诸 <lb ed="U" n="0252b04"/>识决定生说此为彼等无间缘又此六识为彼六 <lb ed="U" n="0252b05"/>识等无间缘即施设此名意根者言总意别亦不 <lb ed="U" n="0252b06"/>相违故自类为依深契教理九缘者一空二明三 <lb ed="U" n="0252b07"/>根四境五作意六根本七染净八分别九种子然 <lb ed="U" n="0252b08"/>八识中眼识一种藉九缘生耳识唯藉八缘而起 <lb ed="U" n="0252b09"/>九中除明鼻舌身三各藉七缘识方得转八中除 <lb ed="U" n="0252b10"/>空第六意识依五缘生七中除染净分别第七四 <lb ed="U" n="0252b11"/>缘生五中除染净缘或三缘生以根与境幷第八 <lb ed="U" n="0252b12"/>故第八四缘生五中除染净以第七识即所依根 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0253a" n="0253a"/> <lb ed="U" n="0253a01"/>故若加等无间缘即如次十九八六四五诸缘而 <lb ed="U" n="0253a02"/>生如有颂言眼识九缘生耳识唯从八鼻舌身三 <lb ed="U" n="0253a03"/>七後三五三四若加等无间于前各增一因论生 <lb ed="U" n="0253a04"/>论问天眼具九缘否答不具不藉空明而亦起故 <lb ed="U" n="0253a05"/>又畜等中亦有肉眼不藉于明由此应作四句分 <lb ed="U" n="0253a06"/>别如理应思又问前说种子增上开导三依与十 <lb ed="U" n="0253a07"/>缘中种子缘根缘等无间缘分别缘染净缘根本 <lb ed="U" n="0253a08"/>缘有何差别答体虽无二约用有殊分依缘别馀 <lb ed="U" n="0253a09"/>四非依非常有故又问七八何故常恒眼等六识 <lb ed="U" n="0253a10"/>寧非相续答由七八生所藉缘少易办常恒眼等 <lb ed="U" n="0253a11"/>六识所藉缘多难办非续由此颂言依止根本识 <lb ed="U" n="0253a12"/>五识随缘现或俱或不俱如涛波依水意识常现 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0253b" n="0253b"/> <lb ed="U" n="0253b01"/>起除生无想天及无心二定睡眠与闷绝更有馀 <lb ed="U" n="0253b02"/>義如百法决说第十问答料简者问八识之中何 <lb ed="U" n="0253b03"/>识能起我法二执答依六七起非五八也问八识 <lb ed="U" n="0253b04"/>之中三量各具幾种答前五转识唯是现量第六 <lb ed="U" n="0253b05"/>意识遍通三量第七末那唯是非量第八赖耶同 <lb ed="U" n="0253b06"/>五现量问八识之中幾是能熏幾是所熏答前七 <lb ed="U" n="0253b07"/>能熏第八所熏七能熏中前五转识能熏赖耶相 <lb ed="U" n="0253b08"/>分种子自相见种亦复熏成第六意识能熏第八 <lb ed="U" n="0253b09"/>相见分种自相见种亦复熏成第七末那唯熏第 <lb ed="U" n="0253b10"/>八见分种子自相见种亦兼熏成又能熏所熏各 <lb ed="U" n="0253b11"/>具四義如唯识说问此八识中与彼四智如何相 <lb ed="U" n="0253b12"/>摄答六七二识从极喜地乃至<persName>佛</persName>位转彼末那成 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0254a" n="0254a"/> <lb ed="U" n="0254a01"/>平等性智转第六识成妙观察智若至<persName>佛</persName>位转彼 <lb ed="U" n="0254a02"/>赖耶成大圆镜智转前五识为成所作智所言转 <lb ed="U" n="0254a03"/>者转彼心所中惠非转识体以智依识说转识得。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0254a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0254a0401">论第二心所有法略有六种。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0254a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0254a0501">述曰第二共勝同缘门就此文中分之为三初标 <lb ed="U" n="0254a06"/>章擧数次随数别陈後牒章重解此即是初文二 <lb ed="U" n="0254a07"/>同前。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0254a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0254a0801">论遍行有五至不定有四。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0254a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0254a0901">述曰次随数别陈然此六位略以六门分别第 <lb ed="U" n="0254a10"/>一释名二出体性三名数增减四具不具義五果 <lb ed="U" n="0254a11"/>位阙具六问答一异第一释名者遍行五者遍四 <lb ed="U" n="0254a12"/>一切为所行故若遍属所缘行属能缘或俱属能 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0254b" n="0254b"/> <lb ed="U" n="0254b01"/>缘依士持业二释如次或有行非遍相违亦得非 <lb ed="U" n="0254b02"/>此中義持业为勝别境五者缘别别境而得生故 <lb ed="U" n="0254b03"/>别即是境或别谓欲等相望境即所缘持业有财 <lb ed="U" n="0254b04"/>二释俱得持业为勝或後解通邻近依主亦得善 <lb ed="U" n="0254b05"/>十一者此世他世俱顺益故性離<g ref="#CB00985">愆</g>秽勝过<g ref="#CB08891">恶</g>法 <lb ed="U" n="0254b06"/>故名为善此无六释根本烦恼者能生随惑名为 <lb ed="U" n="0254b07"/>根本烦者扰也恼者乱也扰乱有情恒处生死名 <lb ed="U" n="0254b08"/>为烦恼根本即烦恼烦即是恼俱持业释随烦恼 <lb ed="U" n="0254b09"/>者谓随根本烦恼前後分位建立等流性故名之 <lb ed="U" n="0254b10"/>为随即忿等十放逸失念及不正知此十三数依 <lb ed="U" n="0254b11"/>他根本烦恼而起名之为随无惭无愧掉擧昏沉 <lb ed="U" n="0254b12"/>不信懈怠及散乱七虽非依彼根本而起缘彼得 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0255a" n="0255a"/> <lb ed="U" n="0255a01"/>有亦名为随所随能随依主持业二释如次不定 <lb ed="U" n="0255a02"/>四者三性不定名为不定非如触等定遍心故非 <lb ed="U" n="0255a03"/>如欲等定遍地故非如善染唯一性故名为不定 <lb ed="U" n="0255a04"/>此无六释此上六位心所法体各各带数是带数 <lb ed="U" n="0255a05"/>释如理应思有本云遍行有五等者但是写人加 <lb ed="U" n="0255a06"/>减不同亦无别義有字为勝非先<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0601" n="0255a0601"/><anchor xml:id="beg0255a0601" n="0255a0601"/>已<anchor xml:id="end0255a0601"/>有今以者牒 <lb ed="U" n="0255a07"/>第二出体性者六位心所即用心王同时相应而 <lb ed="U" n="0255a08"/>为体性有五重别如上应知第三名数增减者若 <lb ed="U" n="0255a09"/>依此论唯五十一若依瑜伽本地分中有五十三 <lb ed="U" n="0255a10"/>随惑位中加邪欲邪勝解二数别故若依唯识杂 <lb ed="U" n="0255a11"/>集论中有五十五不正见中开五见故又依五蕴 <lb ed="U" n="0255a12"/>论开慢为七即五十七问何故诸论各说不同答 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0255b" n="0255b"/> <lb ed="U" n="0255b01"/>且瑜伽论随惑位中开二数者障義是重故开二 <lb ed="U" n="0255b02"/>数唯识杂集开五见者约其行相所以别开此论 <lb ed="U" n="0255b03"/>约体以明更不开数五蕴开慢而为七者如见应 <lb ed="U" n="0255b04"/>思第四明此六位与四一切具不具義及以问答 <lb ed="U" n="0255b05"/>四一切者谓即三性及地时俱三性者一善二不 <lb ed="U" n="0255b06"/>善三无记地即九地一欲界五趣地二離生喜乐 <lb ed="U" n="0255b07"/>地三定生喜乐地四離喜妙乐地五捨念淸净地 <lb ed="U" n="0255b08"/>六空无边处地七识无边处地八无所有处地九 <lb ed="U" n="0255b09"/>非想非非想处地时者即同一刹那时也俱者遍 <lb ed="U" n="0255b10"/>诸心等与八识俱也此六位中初遍行五具四一 <lb ed="U" n="0255b11"/>切别境五数但具初二由阙後二非遍行摄善十 <lb ed="U" n="0255b12"/>一数但遍九地除性时俱虽遍九地由阙三性非 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0256a" n="0256a"/> <lb ed="U" n="0256a01"/>别境摄根随二惑虽<g ref="#CB00437">缺</g>二性由不遍地非善十一 <lb ed="U" n="0256a02"/>摄不定四数虽<g ref="#CB00437">缺</g>後三由三性具非根随摄又具 <lb ed="U" n="0256a03"/>四一切缘四境别顺益违<g ref="#CB02167">损</g>三性不定行相差别 <lb ed="U" n="0256a04"/>不可一一为头问馀五位有六重别如理应思第 <lb ed="U" n="0256a05"/>五果位阙具者如是六位至成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0256a0501" n="0256a0501"/><anchor xml:id="beg0256a0501" n="0256a0501"/>已<anchor xml:id="end0256a0501"/>具初三位于 <lb ed="U" n="0256a06"/>一切处常遍行故<persName>如来</persName>乐了所知境故印境勝解 <lb ed="U" n="0256a07"/>常无减故于曾习境念无减故<persName>如来</persName>无有不定心 <lb ed="U" n="0256a08"/>故于一切法常抉择故极净信等常相应故阙馀 <lb ed="U" n="0256a09"/>位者无染汚故无睡眠故无追悔故现证一切无 <lb ed="U" n="0256a10"/>寻伺故由此後三定不相应前三位中惠<g ref="#CB08764">最</g>勝故 <lb ed="U" n="0256a11"/>与八识俱而成四智第六问答一异者问如是六 <lb ed="U" n="0256a12"/>位诸心所法为離心体有别自性为即是心分位 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0256b" n="0256b"/> <lb ed="U" n="0256b01"/>差别答设尔何失二俱有过若離心体有别自性 <lb ed="U" n="0256b02"/>如何圣教说唯有识又如何说心远独行染净由 <lb ed="U" n="0256b03"/>心士夫六界莊严论说复云何通如彼颂言许心 <lb ed="U" n="0256b04"/>似二现如是似贪等或似于信等无别染善法若 <lb ed="U" n="0256b05"/>即是心分位差别如何圣教说心相应他性相应 <lb ed="U" n="0256b06"/>非自性故又如何说心与心所俱时而转如日与 <lb ed="U" n="0256b07"/>光瑜伽论说复云何通彼说心所非即心故如彼 <lb ed="U" n="0256b08"/>颂言五种姓不成分位差过失因缘无别故与圣 <lb ed="U" n="0256b09"/>教相违应说離心有别自性以心勝故说唯识等 <lb ed="U" n="0256b10"/>心所依心势力生故说似彼现非彼即心又识心 <lb ed="U" n="0256b11"/>言亦摄心所恒相应故唯识等言及现似彼皆无 <lb ed="U" n="0256b12"/>有失此依谷释若依勝義心所与心非即非離诸 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0257a" n="0257a"/> <lb ed="U" n="0257a01"/>识相望应知亦然更有馀義如百法决说。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0257a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0257a0201">论遍行五者。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0257a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0257a0301">述曰第三牒章重解文分为六初遍行五二别境 <lb ed="U" n="0257a04"/>五三善十一四根本烦恼六五随烦恼二十六不 <lb ed="U" n="0257a05"/>定四初中分二初<g ref="#CB15119">总</g>标擧数二随标别列此即是 <lb ed="U" n="0257a06"/>初遍行二字即是总标五者是擧数。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0257a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0257a0701">论一作意至五思。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0257a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0257a0801">述曰第二随标别列有五如文云何作意谓能警 <lb ed="U" n="0257a09"/>心为性于所缘境引心为业谓此警觉应起心种 <lb ed="U" n="0257a10"/>引令趣境故名作意虽此亦能引起心所心是主 <lb ed="U" n="0257a11"/>故但说引心作即是意持业释也或作俱时意邻 <lb ed="U" n="0257a12"/>近为勝云何为触触谓三和分别变异令心心所 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0257b" n="0257b"/> <lb ed="U" n="0257b01"/>触境为性受想思等所依为业谓根境识更相随 <lb ed="U" n="0257b02"/>顺故名三和触依彼生令彼和合故说为彼三和 <lb ed="U" n="0257b03"/>合位皆有顺生心所功能说名变异触似彼起故 <lb ed="U" n="0257b04"/>名分别根变异力引触起时勝彼识境故集论等 <lb ed="U" n="0257b05"/>但说分别根之变异和合一切心及心所令同触 <lb ed="U" n="0257b06"/>境是触自性既似顺生心所功能故以受等所依 <lb ed="U" n="0257b07"/>为业起尽经说受想行蕴一切皆以触为缘故由 <lb ed="U" n="0257b08"/>斯故说识触受等因二三四和合而生瑜伽但说 <lb ed="U" n="0257b09"/>与受想思为所依者思于行蕴为主勝故擧此摄 <lb ed="U" n="0257b10"/>馀集论等说为受依者以触生受近而勝故谓触 <lb ed="U" n="0257b11"/>所取可意等相与受所取顺益等相极相邻近引 <lb ed="U" n="0257b12"/>发勝故云何为受受谓领纳顺违俱非境相为性 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0258a" n="0258a"/> <lb ed="U" n="0258a01"/>起爱为业能起合離非二欲故云何为想想谓于 <lb ed="U" n="0258a02"/>境取像为性施设种种名言为业谓要安立境分 <lb ed="U" n="0258a03"/>齐相方能随起种种名言云何为思思谓令心造 <lb ed="U" n="0258a04"/>作为性于善品等役心为业谓能取境正因等相 <lb ed="U" n="0258a05"/>驱役自心令造善等此後四种幷无六释。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0258a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0258a0601">论别境五者。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0258a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0258a0701">述曰第二文也于中分二此即是初文二同前。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0258a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pU205p0258a0801">论一欲至五惠。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0258a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pU205p0258a0901">述曰第二随标别列分五如文云何为欲于所乐 <lb ed="U" n="0258a10"/>境希望为性勤依为业此欲所乐者谓可欣境非 <lb ed="U" n="0258a11"/>可厌事及中容境又此欲所乐者谓所求境非中 <lb ed="U" n="0258a12"/>容境又此欲所乐者谓于所观境于一切事欲观 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0258b" n="0258b"/> <lb ed="U" n="0258b01"/>察者有希望故此无六释云何勝解于决定境印 <lb ed="U" n="0258b02"/>持为性不可引转为业谓邪正等教理证力于所 <lb ed="U" n="0258b03"/>取境审决印持由此异缘不能引转故犹豫境勝 <lb ed="U" n="0258b04"/>解全无勝即是解持业释也云何为念于曾习境 <lb ed="U" n="0258b05"/>令心明记不忘为性定依为业谓数忆持曾所受 <lb ed="U" n="0258b06"/>境令不忘失能引定故云何三摩地三摩地者是 <lb ed="U" n="0258b07"/>梵语此云等持旧云三昧翻为正定者讹也于所 <lb ed="U" n="0258b08"/>观境令心专注不散为性智依为业谓观得失俱 <lb ed="U" n="0258b09"/>非境中由定令心专注不散依斯便有抉择智生 <lb ed="U" n="0258b10"/>心专注言显所欲住即便能住非唯一境不尔见 <lb ed="U" n="0258b11"/>道历观诸谛前後境别应无等持云何为惠于所 <lb ed="U" n="0258b12"/>观境拣择为性断疑为业谓观得失俱非境中由 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0259a" n="0259a"/> <lb ed="U" n="0259a01"/>惠推求得决定故此後三种幷无六释此别境五 <lb ed="U" n="0259a02"/>于四境中俱不俱者有義不定瑜伽论说此四一 <lb ed="U" n="0259a03"/>切中无後二故又说此五缘四境生所缘能缘非 <lb ed="U" n="0259a04"/>定俱故应说此五或时起一谓于所乐唯起希望 <lb ed="U" n="0259a05"/>乃至或于所观境唯起拣择或时起二谓于所乐 <lb ed="U" n="0259a06"/>决定境中起欲勝解或于所乐曾习境中起欲及 <lb ed="U" n="0259a07"/>念如是乃至于所观境中起定及惠合有十二或 <lb ed="U" n="0259a08"/>时起三谓于所乐决定曾习境中起欲勝解及念 <lb ed="U" n="0259a09"/>如是乃至于曾习所观境中起念定慧合有十三 <lb ed="U" n="0259a10"/>或时起四谓于所乐决定曾习所观境中起前四 <lb ed="U" n="0259a11"/>种如是乃至于决定曾习所观境中起後四种合 <lb ed="U" n="0259a12"/>有五四或时起五谓于所乐决定曾习所观境中 <pb ed="U" xml:id="U205.1368.0259b" n="0259b"/> <lb ed="U" n="0259b01"/>具起五种如是于四境起欲等五总别合有三十 <lb ed="U" n="0259b02"/>一句或有心位五皆不起如非四境率尔堕心及 <lb ed="U" n="0259b03"/>藏识俱此类非一。</p></cb:div> <lb ed="U" n="0259b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大乘百法明门论<g ref="#CB00562">疏</g>卷上 法八末</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0231b0601" to="#end0231b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0232a0601" to="#end0232a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">豐</lem><rdg wit="#wit.orig">豐</rdg></app> <app from="#beg0234b0101" to="#end0234b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0234b1201" to="#end0234b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0235b0601" to="#end0235b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237a0101" to="#end0237a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b0301" to="#end0238b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">T44n1837_p0057b24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0241a0801" to="#end0241a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">X50n0819_p0425b15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0241a0802" to="#end0241a0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">T31n1585_p0035b08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0239a0701" to="#end0239a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240a0501" to="#end0240a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b0601" to="#end0241b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">问</lem><rdg wit="#wit.orig">间</rdg></app> <app from="#beg0243b0201" to="#end0243b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a0501" to="#end0245a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a1001" to="#end0245a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246b1101" to="#end0246b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0248a0601" to="#end0248a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">汚</lem><rdg wit="#wit.orig">汗</rdg></app> <app from="#beg0250a0601" to="#end0250a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250a0801" to="#end0250a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250a0901" to="#end0250a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252a1201" to="#end0252a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255a0601" to="#end0255a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0256a0501" to="#end0256a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0231b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0231b0601">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0232a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0232a0601">豐【CB】，豐【洪武】</note> <note n="0234b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234b0101">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0234b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234b1201">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0235b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235b0601">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0237a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0237a0101">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0238b0301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="U205.0238b03.07" target="#nkr_note_add_0238b0301">谄【CB】，谄【洪武】</note> <note n="0241a0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="U205.0241a08.05" target="#nkr_note_add_0241a0801">谄【CB】，谄【洪武】</note> <note n="0241a0802" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="U205.0241a08.18" target="#nkr_note_add_0241a0802">谄【CB】，谄【洪武】</note> <note n="0239a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0239a0701">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0240a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240a0501">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0241b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241b0601">问【CB】，间【洪武】</note> <note n="0243b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0243b0201">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0245a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0501">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0245a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1001">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0246b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246b1101">己【CB】，已【洪武】</note> <note n="0248a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0601">汚【CB】，汗【洪武】</note> <note n="0250a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a0601">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0250a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a0801">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0250a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a0901">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0252a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1201">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0255a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0601">已【CB】，巳【洪武】</note> <note n="0256a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0256a0501">已【CB】，巳【洪武】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>